Meir Ben-Şabbat: fələstinlilər qələbəyə ümid etdikcə müharibə bitməyəcək

FİLADELFİYA — 19 oktyabr 2026 — Yaxın Şərq Forumu (MEF) bu gün Meir Ben-Şabbatın “Fələstinlilərin İsraili məğlub etmək ümidini qırmaq” adlı yeni məqaləsini dərc edib. Meir Ben-Şabbat 2017–2021-ci illərdə İsrailin milli təhlükəsizlik müşaviri olub, İbrahim Sazişlərinin memarlarından sayılır və hazırda Misgav Milli Təhlükəsizlik və Sionist Strategiya İnstitutuna rəhbərlik edir.

Məqalədə qeyd olunur ki, 7 oktyabr 2023-dən bəri İsrailin hərbi nailiyyətləri zəruridir, amma kifayət etmir. Fələstinlilər silahlı mübarizə, siyasi təzyiq və ya hər ikisi vasitəsilə İsraili ram edə biləcəklərinə inandıqları müddətcə istənilən razılaşma İsraili yenidən “Oslo 2”yə qaytaracaq. Davamlı həll Ben-Şabbatın “idrak məğlubiyyəti” adlandırdığı nəticəni tələb edir: düşmənin təsəvvüründə elə dərin və uzunmüddətli dəyişiklik ki, o, məqsədlərinə güc yolu ilə çata bilməyəcəyini, bu yola cəhdin isə dəyərindən daha baha başa gələcəyini anlasın.

Fələstin ümidinə dair dəlillər məqalədə sənədləşdirilib. 2025-ci ilin mayında Fələstin Siyasət və Sorğu Araşdırmaları Mərkəzinə (Palestinian Center for Policy and Survey Research) fələstinlilərin təxminən yarısı HƏMAS-ın 7 oktyabrda hücum qərarını dəstəklədiyini bildirib, 2026-cı ilin avqustunda isə 72 faizi deyib ki, HƏMAS İsrailin Qəzzadan tam çıxmasından əvvəl tərksilah olunmamalıdır. 32 il ərzində Fələstin Administrasiyası İsrailə qarşı terrora görə bir nəfər də fələstinlini cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyib. O, terrorçulara və onların ailələrinə ildə təxminən 1,47 milyard NIS ödəyir, məktəblərində 7 oktyabr qırğını nümunə kimi tədris olunur, təhlükəsizlik qüvvələri isə 30.000 nəfərlik polis qüvvəsindən təxminən 70.000 silahlı hərbçiyə qədər böyüyüb. 2026-cı il sentyabrın 16-da ABŞ Dövlət Departamenti müəyyən edib ki, FAT və Fələstin Administrasiyası öhdəliklərini “bir daha” yerinə yetirməyib. HƏMAS Fələstin dövlətinin 160 beynəlxalq tanınmasını “7 oktyabr hücumunun bəhrələrindən biri” adlandırır.

Ben-Şabbat idrak məğlubiyyətinin əlçatan ola biləcəyinə dair ilk əlamətləri də göstərir. Qəzzada yüksək ranqlı bir din xadimi hökm verib ki, HƏMAS 7 oktyabrda islam qanunlarını pozub. Həsən Nəsrullah İsrailin onu öldürməsindən bir neçə gün əvvəl “görünməmiş” zərbəni etiraf edib. Misirli, livanlı və fələstinli şərhçilər artıq yazırlar ki, “meydanların vəhdəti” illüziya imiş və İsrailə qarşı hərbi variant çöküb.

Məqalədə İsrail üçün səkkiz siyasət xətti irəli sürülür:

• Əvvəlcə Qəzza: HƏMAS-ı tərksilah etmək, zolağı demilitarizasiya etmək, təhlükəsizlik nəzarətini İsrailin əlində saxlamaq, HƏMAS-ı Fələstin Administrasiyasında da qanundankənar elan etmək və getmək istəyən qəzzalılara emiqrasiya imkanı vermək, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2803 saylı qətnaməsinin buraxdığı manevr imkanından istifadə etməklə ki, Sülh Şurası (Board of Peace) çərçivəsi “Oslo 2.0”a çevrilməsin.
• Hazırda Fələstin seçkilərinə qarşı çıxmaq. Abbas 2026-cı il noyabrın 28-nə təyin edilmiş səsverməni 10 oktyabrda ləğv edib və ümumi seçkiləri 2027-ci il sentyabrın 11-nə təyin edib; Ben-Şabbatın fikrincə, seçkilər dəyişməz qalan quruma beynəlxalq legitimlik verəcək və Yerusəlim qarşısında bir tələb yaradacaq: Qəzzanın açarlarını təhvil ver.
• Nəzarət səlahiyyətlərini yenidən bölmək: bələdiyyə idarəçiliyini fələstinlilərə vermək, təhlükəsizliyi yalnız İsrailin əlində saxlamaq, Oslo çərçivəsindən tədricən çıxmaqla.
• Fələstin Administrasiyasının pozuntularına göz yumulmasına son qoymaq.
• Türkiyə və Qətərin iştirakını kəsmək, hər ikisini istənilən Qəzza işçi qrupundan və ya sabitləşdirmə mexanizmindən kənarda saxlamaq.
• Fələstin arenasından UNRWA-nı, “geri qayıtmaq hüququ”nu və bununla da fələstin ümidini qoruyan mexanizmi çıxarmaq.
• Yəhudeya və Samariyada məskunlaşma tempini qorumaq, çünki yerdəki faktlar şüuru dəyişir.
• Fələstin Administrasiyası ilə İsrailin ərəb vətəndaşları arasında ayrılığı dərinləşdirmək, ailə birləşməsi, qanunsuz yaşayış və İsrail məktəblərində Fələstin Administrasiyasının hazırladığı müəllimlərdən başlayaraq.

“Meir Ben-Şabbat İsrailin Milli Təhlükəsizlik Şurasına rəhbərlik edib və Şin Betdə üç onillik çalışıb. O, Fələstin Administrasiyasının seçkilərinin tələ olduğunu və Sülh Şurası çərçivəsinin Oslo 2.0-a sürüşə biləcəyini deyirsə, Vaşinqton qulaq asmalıdır”, – Yaxın Şərq Forumunun icraçı direktoru Gregg Roman bildirib. “Bu məqalə 7 oktyabrın üzə çıxardıqlarını rəqəmlərlə göstərir: fələstinlilərin yarısı qırğını dəstəklədi, Fələstin Administrasiyası heç vaxt bir terrorçunu məhkəməyə vermədi və 160 hökumət bu nəticəni tanınma ilə mükafatlandırdı. İsrailin vəzifəsi bunu doğuran ümidə son qoymaqdır. Bizim vəzifəmiz isə Amerika siyasətinin həmin ümidi qidalandırmasını dayandırmasına nail olmaqdır.”

Məqalənin tam mətni burada əlçatandır.

Yaxın Şərq Forumu haqqında

Qeyri-kommersiya təşkilatı olan Yaxın Şərq Forumu Yaxın Şərqdə Amerikanın maraqlarını təşviq edir və Qərb sivilizasiyasını islamçılıqdan qoruyur. Bunu nəşrləri, araşdırmaları, siyasət təşəbbüsləri və ictimai maarifləndirmə proqramları vasitəsilə həyata keçirir.

Əlavə məlumat üçün əlaqə: Gregg Roman info@meforum.org +1 (215) 546-5406 @greggroman (X)